Wie door het landschap rond Odoorn fietst of wandelt, komt ze vroeg of laat tegen: zware zwerfkeien die al duizenden jaren op elkaar liggen. De gemeente Borger-Odoorn heeft een flink deel van de Nederlandse hunebedden binnen haar grenzen. Dat maakt de omgeving een van de beste plekken om deze prehistorische monumenten van dichtbij te bekijken.
Een bezoek is eenvoudig en meestal gratis, maar met wat voorkennis haal je er veel meer uit. In dit artikel lees je waar de hunebedden vandaan komen, wanneer je ze het best kunt bezoeken en hoe je op de hoogte blijft van activiteiten in de buurt.
Vijfduizend jaar oude graven
Hunebedden zijn gebouwd door boeren van de zogeheten trechterbekercultuur, ongeveer tussen 3400 en 2850 voor Christus. Ze dienden als gemeenschappelijke grafkamers. Archeologen hebben er scherven van aardewerk, stenen bijlen en sieraden gevonden, die iets vertellen over het dagelijks leven van deze vroege landbouwers.
De stenen zelf zijn nog veel ouder. Ze zijn tijdens de voorlaatste ijstijd met het landijs vanuit Scandinavië meegevoerd en bleven achter toen het ijs smolt. De bouwers gebruikten die zwerfkeien als draagstenen en dekstenen. Hoe ze de tonnen zware blokken precies verplaatsten, is nog altijd onderwerp van onderzoek en speculatie.
Hunebedden in de omgeving
Bij Odoorn zelf ligt hunebed D32, op korte afstand van het dorp. Vanuit daar kun je gemakkelijk doorfietsen naar andere monumenten, bijvoorbeeld bij Exloo, Valthe en Klijndijk. Het bekendste exemplaar in de gemeente staat in Borger: D27, het grootste hunebed van Nederland.
Naast D27 vind je het Hunebedcentrum, waar je meer leert over de prehistorie van Drenthe. Het is een logisch startpunt als je de geschiedenis eerst in context wilt zien voordat je zelf de hunebedden in het landschap opzoekt.
De beste momenten voor een bezoek
In het voorjaar en de herfst is het buiten vaak rustig en is het licht zacht, wat mooi is voor foto’s. In de zomer is het drukker, vooral bij de bekendste hunebedden en in de schoolvakanties. Kom dan liever vroeg in de ochtend of tegen het einde van de middag.
Ook in de winter is een bezoek de moeite waard. Zonder bladeren aan de bomen zie je de vorm van de monumenten en het omliggende landschap juist goed. Houd wel rekening met modderige paden na regen.
- Neem stevige schoenen mee voor onverharde paden.
- Klim niet op de stenen; dat beschadigt het monument.
- Combineer meerdere hunebedden in één fiets- of wandelroute.
- Check vooraf het weer, want veel plekken liggen onbeschut.
Lokale activiteiten volgen
Rond de hunebedden worden regelmatig activiteiten georganiseerd, zoals rondleidingen, lezingen en evenementen met een prehistorisch thema. Die worden niet altijd ver vooruit aangekondigd, dus het loont om lokale berichtgeving bij te houden.
Voor nieuws en evenementen uit het dorp en de omgeving kun je terecht op https://odoornonline.nl, waar ook de weersverwachting voor de komende dagen te vinden is. Zo weet je of het een goed moment is om erop uit te gaan en wat er in de buurt speelt.
Respectvol omgaan met het erfgoed
De hunebedden zijn beschermde rijksmonumenten. Dat betekent dat je ze vrij mag bekijken, maar dat je er zorgvuldig mee omgaat. Laat geen afval achter, blijf op de paden waar dat wordt gevraagd en houd honden kort in de buurt van de stenen.
Veel hunebedden liggen in natuurgebieden of aan de rand van bos en heide. Door rustig te bewegen zie je vaak ook vogels en ander wild, wat het bezoek nog completer maakt.